Direct naar inhoud

Praktijkonderwijs en vmbo met leerachterstanden

Lees welke procedure geldt voor leerlingen die doorstromen naar het praktijkonderwijs of vmbo met leerachterstanden.

Voor de aanmelding bij het praktijkonderwijs en toekenning van leerwegondersteuning gelden specifieke afspraken

Als de po-school een verwijzing naar het praktijkonderwijs overweegt of twijfelt tussen het vmbo en het praktijkonderwijs, melden zij deze leerlingen uiterlijk 1 december aan voor een screeningsonderzoek. De regionale screening zorgt ervoor dat alle geldige testgegevens op tijd klaarliggen voor de definitieve vo-aanmelding

Voor plaatsing in het praktijkonderwijs gelden landelijke criteria en is er een toelaatbaarheidsverklaring (tlv) van het Samenwerkingsverband vereist. Toekenning van leerwegondersteuning verloopt via de vmbo-scholen.

Toelaatbaarheid praktijkonderwijs

Komt een leerling mogelijk in aanmerking voor het praktijkonderwijs (pro)? Dan doorloopt de basisschool een screeningsprocedure. De CAT van het samenwerkingsverband vo beoordeelt of een leerling voldoet aan deze landelijke criteria voor een toelaatbaarheidsverklaring praktijkonderwijs. Die criteria gaan over het didactisch leerrendement en de intelligentie van de leerling.

Deze tijdlijn bevat de stappen die hiervoor doorlopen moeten worden:

Tijdlijn screening pro/vmbo (2026-2027)

  1. Eind groep 7 / begin groep 8

    Leerlingen in beeld brengen

    • Verzamelen gegevens
      • De basisschool verzamelt de didactische gegevens van alle schoolverlaters.
      • Op basis van de b8-toetsen selecteert de school leerlingen die mogelijk in aanmerking komen voor pro. Of leerlingen waarbij de ontwikkeling in het grensgebied van pro en vmbo valt.
    • Beoordelen leerrendement
      • Voor deze leerlingen beoordeelt de school zelf het didactisch leerrendement met de b8-toetsen (vermeld in de screeningslijst * en in het huidige schooljaar afgenomen).
      • Dit is inclusief de toets Technisch Lezen die in groep 8 (opnieuw) is afgenomen.
      • Soms heeft de school aanvullende toetsing nodig om het juiste onderwijsniveau te bepalen.

      *In de Staatscourant wordt jaarlijks vermeld welke screenings- en testinstrumenten mogen worden ingezet ter bepaling van de toelaatbaarheid tot het praktijkonderwijs (link).

    • Beoordelen leervermogens (IQ)
      • Indien blijkt dat de leerling leerachterstanden heeft die vallen binnen het praktijkonderwijs of in het grensvlak van praktijkonderwijs en vmbo, is het noodzakelijk ook zicht te  hebben op de intellectuele capaciteiten van de leerling.
      • Is er al een geldig intelligentieonderzoek beschikbaar? Dan voegt de school dat toe aan het dossier.
    • Informeren en toestemming ouders
      • De basisschool informeert ouders over het voorlopig advies en vraagt toestemming om het dossier te delen met het samenwerkingsverband, met het oog op onderzoek naar een passend onderwijsniveau (praktijkonderwijs of vmbo).
      • Ouders ondertekenen toestemmingsformulier bij aanmelding voor intelligentieonderzoek en mogelijk didactisch onderzoek.
  2. Uiterlijk 1 december
    • Aanmelden screening via Onderwijs Transparant

      Via de POVO-module in OT meldt de po-school de leerling aan voor screeningsonderzoek bij het Samenwerkingsverband VO.

    • Dossiervereisten

      Aanmelden kan alleen met recente B8 toetsgegevens

      Let bij het aanleveren van het dossier op de volgende vereisten:

      • Toevoegen uitslag Technisch Lezen groep 8 (zie screeningslijst).
      • Toestemmingsformulier in de bijlage.
      • Correct en volledig schoolverloop controleren (i.v.m. correcte weergave Didactische Leeftijd).
      • Juiste adresgegevens van wettelijk vertegenwoordigers i.v.m. correspondentie.
      • Indien aanwezig recent intelligentieonderzoek.
      • Voor leerlingen met een NT2 achtergrond (<4 jaar woonachtig in Nederland), die zich bevinden op het grensgebied PrO/vmbo het ISK vinkje in OT aanvinken.
    • Als er mogelijk ook extra ondersteuningsbehoeften zijn

      Wanneer de leerling (mogelijk) ook extra ondersteuningsbehoefte heeft kan ook aangemeld worden voor screening extra ondersteuningsbehoefte, zie procedure VO+/vso.

      Aanmelden in OT via het menu zorgaanmeldprocedure. Maak een keuze uit screening Pro/vmbo of screening Pro/vmbo met extra ondersteuning VO+/VSO.

      Voor leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften:

      • Volledige en ondertekende Aanvraagformulier preadvies toelaatbaarheid VSO/VO+.
      • Het geëvalueerde en getekende Groeidocument/OPP en handelings-/actieplan over groep 7
        Het huidige OPP of Groeidocument inclusief handelings-/actieplan leerling
  3. 1 december - kerstvakantie
    • Aanvragen worden in behandeling genomen
      • De aanvraag wordt door samenwerkingsverband beoordeeld op volledigheid.
      • Het samenwerkingsverband beoordeeld of aanvullend intelligentieonderzoek nodig is.
      • Voor deze afname van het intelligentieonderzoek, de TOA toets (en mogelijk aanvullend didactisch onderzoek) ontvangt de basisschool van de betreffende leerling een uitnodiging vanuit het Samenwerkingsverband.
      • Contact en overleg met het PO is noodzakelijk als de scores niet eenduidig zijn of afwijken van het voorlopig advies en beeld van de basisschool.
    • Als de aanmelding niet volledig is
      • Aanmeldingen kunnen worden ‘teruggezet’ als er aanvullende informatie gewenst is.
      • Contactpersoon 1 in het aanmeldformulier ontvangt een mailnotificatie.
      • Bij ‘teruggezette aanvragen’ staat een toelichting.
  4. Tussen 4 en 14 januari

    (exacte data volgen)

    • Uitnodiging intelligentieonderzoek /TOA t.b.v. NT2 leerlingen
      • De basisschool ontvangt voor de betreffende leerling(en) een schriftelijke uitnodiging via het Samenwerkingsverband voor afname onderzoek.
      • De basisschool informeert ouders en leerling.
    • Afname intelligentieonderzoek /TOA t.b.v. NT2 leerlingen
      • Afname onderzoek bij leerlingen die hiervoor zijn aangemeld door een extern onderzoeker.
  5. Uiterlijk 15 januari
    • Terugkoppeling uitslag intelligentieonderzoek of TOA aan ouders
      • De uitslag van het intelligentie onderzoek wordt met ouders gedeeld.
      • Ouders wordt toestemming gevraagd om het delen van de intelligentie gegevens met het Samenwerkingsverband en de basissschool.
    • Terugkoppeling uitslag intelligentieonderzoek of TOA aan de school en het Samenwerkingsverband VO
      • Het scoreformulier van het intelligentieonderzoek wordt toegevoegd als bijlage aan het dossier van de leerling in OT.
  6. Uiterlijk 31 januari
    • Beoordeling uitslag en afgifte preadvies
      • De Commissie Arrangementen en Toelaatbaarheid van het Samenwerkingsverband beoordeelt of wel of niet wordt voldaan aan de criteria voor praktijkonderwijs geeft een preadvies af.
      • Indien noodzakelijk kan anonieme consultatie plaatsvinden met afgevaardigden van de vmbo-scholen en het praktijkonderwijs.
    • Communicatie uitslag en preadvies
      • De uitslag wordt gecommuniceerd via een screeningsadvies/ uitslagformulier in Onderwijs Transparant.
      • Indien wenselijk kan de basisschool aanvullende toelichting vragen over het advies, via de CAT.
      • Op de sbo-scholen vinden gesprekken tussen school en CAT plaats t.a.v. de adviezen.
  7. Eerste week februari
    • Afname SON-R t.b.v. NT2-leerlingen
      • Afname SON-R t.b.v. NT2 leerlingen advies Praktijkonderwijs i.v.m. de wettelijke criteria.
  8. Na 31 januari
    • Communicatie naar ouders/leerling
      • De basisschool bespreekt met de ouders/leerling de uitslagen en het voorlopig schooladvies (via het adviesgesprek).
    • LET OP:
      • Voor leerlingen die worden aangemeld kan het voorlopig schooladvies niet eerder worden gegeven dan dat de uitslag van het onderzoek bekend is.
      • Indien het IQ <75 hoeft de leerling niet deel te nemen aan de doorstroostoets en kan het definitief schooladvies worden opgesteld.
      • Bij het voorlopig schooladvies Pro hoeft de uitslag van de doorstroomtoets niet te leiden tot een bijstelling van het definitieve schooladvies.

Toekenning van leerwegondersteuning verloopt via de vmbo-scholen

Lwoo is ondersteuning voor vmbo-leerlingen met leerachterstanden. Deze leerlingen hebben genoeg capaciteiten voor een vmbo-diploma, maar hebben gerichte (didactische) ondersteuning nodig om dat te halen. Lwoo richt zich vooral op leerlingen in de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg.

In de Duin- en Bollenstreek valt lwoo onder de basisondersteuning van de vmbo-scholen (KTS, Fioretti Hillegom en Vakcollege Rijnmond). Het Samenwerkingsverband kent lwoo niet toe. Er is dus geen aparte zorgaanmeldprocedure voor lwoo.

Dat is een bewuste keuze: via de opting-outregeling bepalen de scholen zelf welke leerlingen lwoo krijgen op basis van didactische scores zoals vermeld in het OKR.

De basisschool kan de wens voor inzet van leerwegondersteuning als aanvulling op het schooladvies meegeven en onderbouwen.